Zelfstandig kunstenaar mag tijdens verblijfsprocedure blijven werken

Een zelfstandig kunstenaar die na haar zoekjaar, een verblijfsvergunning als zelfstandige heeft aangevraagd, mag van de rechtbank blijven werken gedurende de behandeling van deze aanvraag. Onze advocaat Dilara Karasahin heeft deze zaak voor de kunstenares gewonnen.

De rechtbank uitspraak laat zien dat een lopende verblijfsprocedure voor arbeid als zelfstandige niet hoeft te betekenen dat een kunstenaar tijdelijk moet stoppen met werken.

Wat speelde er?

De zaak ging over een Britse kunstenares. Zij verbleef in Nederland met een verblijfsvergunning voor het zoekjaar hoogopgeleiden en vroeg op 8 oktober 2026 een wijziging aan naar een verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige.

In afwachting van een beslissing op haar aanvraag kreeg zij van de IND een verblijfssticker met de arbeidsmarktaantekening (verblijfsaantekening) waarop stond:‘

Arbeid wel toegestaan; tewerkstellingsvergunning wel vereist’.

Deze verblijfssticker betekende dat ze niet mag werken tijdens de behandeling van haar aanvraag als zelfstandig ondernemer door de IND. En de beoordeling van dit soort aanvragen kan wel 6 tot 9 maanden duren. Voor een zelfstandig kunstenaar is dat natuurlijk problematisch. Zelfstandige kunstenaars werken juist vaak voor verschillende opdrachtgevers en aan tijdelijke projecten. En kunnen hierdoor dan geen enkel inkomen verdienen.

Dilara Karasahin maakte daarom bezwaar tegen deze verblijfssticker met arbeidsmarktaantekening en vroeg de rechter ook meteen om een voorlopige voorziening. De rechter werd gevraag om te oordelen dat zij tijdens de bezwaarprocedure als zelfstandige kon blijven werken. De rechtbank pakte deze zaak snel op. Binnen één week is er uitspraak gedaan.

De rechter geeft groen licht

De IND liet weten zich niet te verzetten tegen de gevraagde voorlopige voorziening. De voorzieningenrechter van Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam wees het verzoek vervolgens op 4 november 2026 toe.

Dit betekent dat de kunstenares hierdoor als zelfstandig kunstenaar blijven werken totdat de IND op het bezwaar tegen de verblijfssticker met de arbeidsmarktaantekening heeft beslist.

Waarom is deze uitspraak belangrijk?

De kwestie speelt breder dan deze individuele zaak. Ook in eerdere procedures liepen zelfstandig kunstenaars tegen hetzelfde probleem aan: tijdens de behandeling van hun aanvraag mochten zij niet zonder meer als zelfstandige blijven werken.

Dat kan grote gevolgen hebben. Een kunstenaar die maanden moet wachten op een beslissing kan in die periode opdrachten, tentoonstellingen en samenwerkingen mislopen. Bovendien kan het wegvallen van opdrachten direct gevolgen hebben voor het inkomen en de verdere opbouw van een carrière in Nederland.De uitspraak laat zien dat er in zo’n situatie wel degelijk mogelijkheden zijn om tijdens de procedure te blijven werken.

Wat betekent dit voor andere zelfstandig kunstenaars?

De uitspraak betekent niet dat iedere kunstenaar die een aanvraag voor een verblijfsvergunning als zelfstandige heeft ingediend ook mag werken gedurende de behandeling van de aanvraag.  Het gaat om een uitspraak van de rechter in een individuele zaak. De IND heeft bovendien nog geen definitief oordeel gegeven over het bezwaar of over de aanvraag voor een verblijfsvergunning als zelfstandige.

Toch is de uitspraak praktisch relevant. Krijgt een zelfstandig kunstenaar tijdens een verblijfsprocedure een verblijfssticker met de arbeidsmarktaantekening waardoor hij of zij niet meer als zelfstandige kan werken, dan hoeft dat niet zonder meer te worden geaccepteerd. Er kan bezwaar worden gemaakt, en de rechter kan worden gevraagd om te oordelen dat wel mag worden gewerkt tijdens de procedure voor een verblijfsvergunning als zelfstandige.

Daarbij is het belangrijk om snel te handelen, vooral wanneer er al concrete opdrachten, projecten of tentoonstellingen gepland staan.

Kortom

Kunt u bij wijziging van de zoekjaar verblijfsvergunning, naar een verblijfsvergunning als zelfstandig kunstenaar  hierdoor tijdelijk niet meer werken? Laat beoordelen of een bezwaar en voorlopige voorziening kansrijk zijn.

Neem vooral contact met ons op, indien u in deze situatie bent beland!